ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ భారత రాజకీయ చరిత్రలో కొత్త అధ్యాయాన్ని లిఖించారు. ఆయన భారత తొలి ప్రధానమంత్రి జవహర్ లాల్ నెహ్రూ పేరిట ఉన్న అత్యధిక కాలం ఎన్నికై ప్రధానిగా కొనసాగిన రికార్డును అధిగమించారు. 2014 మే 26న తొలిసారి ప్రధానిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన మోదీ, వరుసగా మూడు సార్లు ప్రజల మద్దతుతో అధికారంలోకి వచ్చి 4,399 రోజుల నిరంతర పదవీకాలాన్ని పూర్తి చేశారు. దీంతో నెహ్రూ 4,398 రోజుల రికార్డును బ్రేక్ చేశారు. అయితే ఈ పన్నెండేళ్ల పాలన పూర్తయిన ఈ సమయంలో దేశం ఒక్కసారి వెనక్కి తిరిగి చూసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ముఖ్యంగా దేశ జనాభాలో సగానికి పైగా ఉన్న బీసీల జీవితాల్లో నిజంగా ఏ మార్పు వచ్చింది? అనే ప్రశ్నకు సమాధానం వెతకాల్సిన సమయం ఇది. ప్రజాస్వామ్యంలో గణాంకాలే దిక్సూచి. బీసీల అసలు స్థితిగతులే తెలియకపోతే, వారికి సామాజిక న్యాయం జరిగిందని ఎలా నిర్ధారిస్తారు? ఇదే నేడు దేశవ్యాప్తంగా కోట్లాది బీసీలు అడుగుతున్న ప్రశ్న. ఒక ప్రభుత్వం తన పాలన విజయాన్ని డిజిటల్ విప్లవం, మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి, సంక్షేమ పథకాలు, అంతర్జాతీయ ప్రతిష్ఠ వంటి అంశాలతో సమర్థించవచ్చు. కానీ ప్రజాస్వామ్యంలో అసలు కొలమానం సమాజంలోని బలహీన వర్గాలకు అందిన న్యాయం.

ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలో దేశం డిజిటల్ ఇండియా, యూపీఐ, జన్ ధన్, స్వచ్ఛ భారత్, ఉజ్వల, కోవిన్, చంద్రయాన్ వంటి ఎన్నో కార్యక్రమాలను చూసింది. ప్రపంచ వేదికపై భారత ప్రతిష్ఠ పెరిగిందనే అభిప్రాయం కూడా ఉంది. ఇవన్నీ ఒక కోణం. కానీ మరో కోణంలో చూస్తే, రాజ్యాంగం నిర్దేశించిన సామాజిక న్యాయ లక్ష్యం ఎంతవరకు ముందుకు సాగింది? అభివృద్ధి అందరికీ సమానంగా చేరిందా? లేక కొందరికే పరిమితమైందా? అన్న ప్రశ్నలకు ఇప్పటికీ స్పష్టమైన సమాధానం లేదు. చీకట్లో బాణం వేసినట్టు సంక్షేమ పథకాలను ప్రకటించడం సులభమే. కానీ లక్ష్య వర్గాల అసలు పరిస్థితి తెలియకపోతే, ఆ పథకాలు ఎంత ప్రభావం చూపాయో ఏ ప్రామాణికంతో నిర్ధారిస్తారు?

దేశంలో బీసీలు సుమారు యాభై శాతం జనాభా ఉన్నారని అనేక అధ్యయనాలు, కమిషన్లు సూచించాయి. మండల్ కమిషన్ సామాజిక, విద్యాపరమైన వెనుకబాటుతనాన్ని గుర్తించి రిజర్వేషన్లకు పునాది వేసింది. అయినప్పటికీ నేటికీ బీసీల ఖచ్చితమైన జనాభా గణాంకాలు అధికారికంగా అందుబాటులో లేవు. కుల గణన చేస్తామని హామీలు వచ్చినా, ఓబీసీలకు ప్రత్యేక కాలమ్ లేకపోవడం కోట్లాది బీసీలలో నిరాశను కలిగించింది. జనాభా తెలియకుండా ప్రణాళిక ఎలా రూపొందుతుంది? గణాంకాలు లేకుండా విధానాలు ఎలా రూపొందుతాయి? సామాజిక న్యాయం ఎలా జరుగుతుంది? ఈ ప్రశ్నలు ఇప్పటికీ సమాధానం కోసం ఎదురుచూస్తున్నాయి. దేశంలో మహిళలు, గిరిజనులు, ఇతర వర్గాలకు ప్రత్యేక మంత్రిత్వ శాఖలు ఉన్నాయి. కానీ దశాబ్దాలుగా బీసీ సంఘాలు కోరుతున్న ప్రత్యేక బీసీ మంత్రిత్వ శాఖ మాత్రం ఇప్పటికీ ఏర్పడలేదు. దేశంలో అతిపెద్ద సామాజిక వర్గానికి ప్రత్యేక పరిపాలనా దృష్టి ఎందుకు దక్కలేదనే ప్రశ్నకు సమాధానం కనిపించడం లేదు. వాస్తవాన్ని కప్పిపుచ్చితే నిజం మారదు; సమస్యను దాచిపెడితే పరిష్కారం దొరకదు.

ప్రధానమంత్రి మోదీ స్వయంగా తాను బీసీ వర్గానికి చెందిన వ్యక్తినని అనేక సందర్భాల్లో పేర్కొన్నారు. అందుకే బీసీల ఆశలు కూడా సహజంగానే పెరిగాయి. “మన వర్గానికి చెందిన నాయకుడు దేశ అత్యున్నత పదవిలో ఉన్నాడు” అనే భావన కోట్లాది కుటుంబాల్లో ఆశలను నింపింది. కానీ పన్నెండేళ్ల తరువాత వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటే, బీసీలు ప్రత్యేకంగా గుర్తుంచుకునే చారిత్రాత్మక నిర్ణయం ఏమిటి? అనే ప్రశ్నకు స్పష్టమైన సమాధానం కనిపించడం లేదు. సాధారణ సంక్షేమ పథకాలు అందరికీ వర్తించవచ్చు. కానీ బీసీల ప్రత్యేక సామాజిక, విద్యా, ఆర్థిక వెనుకబాటుతనాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని తీసుకున్న విధానపరమైన నిర్ణయాలు ఎన్ని? అన్న ప్రశ్న అలాగే మిగిలిపోయింది.

ఇక్కడ మరో ముఖ్యమైన పోలికను కూడా విస్మరించలేం. ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం 10 శాతం ఈడబ్ల్యూఎస్ రిజర్వేషన్లను రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా వేగంగా అమలు చేసింది. సుప్రీంకోర్టు ఆమోదంతో అది అమల్లోకి వచ్చింది. కానీ దశాబ్దాలుగా సామాజిక వెనుకబాటుతనాన్ని ఎదుర్కొంటున్న బీసీల రిజర్వేషన్ల విస్తరణ, జనాభా దామాషా ప్రకారం రిజర్వేషన్లు, సముచిత ప్రాతినిధ్యం వంటి అంశాలు మాత్రం ఇంకా పెండింగ్‌లోనే ఉన్నాయి. ఈడబ్ల్యూఎస్ అమలు సాధ్యమైనప్పుడు, బీసీల న్యాయమైన డిమాండ్లు ఎందుకు నెరవేరడం లేదనే ప్రశ్న మరింత బలంగా వినిపిస్తోంది.

రాజకీయంగా బీసీలు ప్రతి ఎన్నికలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు. గ్రామపంచాయతీ నుంచి పార్లమెంట్ వరకు వారి ఓటు ప్రభావం అపారమైనది. కానీ అధికార నిర్మాణంలో వారి భాగస్వామ్యం అదే స్థాయిలో పెరిగిందా? విధాన నిర్ణయాల్లో వారి స్వరం వినిపిస్తుందా? ఉన్నత పరిపాలన, న్యాయవ్యవస్థ, కేంద్ర సంస్థలు, విద్యా రంగం, ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ రంగాల్లో వారి ప్రాతినిధ్యం ఎంత? ఈ ప్రశ్నలు కేవలం రాజకీయ విమర్శలు కావు. ఇవే ప్రజాస్వామ్య స్థాయిని నిర్ధారించే ప్రమాణాలు. అయితే ఈ విశ్లేషణలో మరో నిజాన్ని కూడా విస్మరించరాదు. జన్ ధన్ ఖాతాలు, ఉచిత ధాన్యం, ఉజ్వల, డిజిటల్ చెల్లింపులు, రహదారులు, విద్యుత్, తాగునీటి వంటి పథకాల ద్వారా బీసీ కుటుంబాలు కూడా ప్రయోజనం పొందాయి. గ్రామీణ భారత జీవనశైలిలో కొన్ని సానుకూల మార్పులు వచ్చాయి. అయితే ఇవి బీసీలను లక్ష్యంగా చేసుకుని రూపొందించిన సామాజిక న్యాయ కార్యక్రమాలు కావు. సాధారణ సంక్షేమం ఒకటి… లక్ష్యిత సామాజిక న్యాయం మరొకటి. ఈ రెండింటి మధ్య తేడాను గుర్తించాల్సిన అవసరం ఉంది.

ఇప్పుడు దేశం ముందు నిలిచిన అసలు ప్రశ్నలు ఇవే. బీసీల గణాంకాలు ఎప్పుడు వెలుగులోకి వస్తాయి? జనాభా నిష్పత్తికి అనుగుణంగా అవకాశాలు ఎప్పుడు లభిస్తాయి? ప్రత్యేక బీసీ మంత్రిత్వ శాఖ ఎప్పుడు ఏర్పడుతుంది? విద్య, ఉపాధి, రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం, ఆర్థిక సాధికారతలో బీసీల స్థితిగతులను అంచనా వేసే శాశ్వత వ్యవస్థ ఎప్పుడు ఏర్పడుతుంది? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు లభించనంత వరకు అభివృద్ధి గణాంకాలు ఎంత చెప్పినా అసంతృప్తి మిగిలే ఉంటుంది.

ప్రజాస్వామ్యం కేవలం ఎన్నికల విజయాలతో నిలబడదు; సమాన అవకాశాలతో నిలబడుతుంది. రాజ్యాంగం కేవలం పరిపాలనకు మార్గదర్శకం కాదు; అది సామాజిక న్యాయానికి పునాది. డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ ఊహించిన భారతం అంటే అవకాశాల్లో సమానత్వం, ప్రాతినిధ్యంలో న్యాయం, విధానాల్లో పారదర్శకత. బీసీల నిజమైన గణాంకాలు, వారి అవసరాలకు అనుగుణమైన విధానాలు, సముచిత ప్రాతినిధ్యం, ప్రత్యేక పరిపాలనా దృష్టి లేకుండా ఆ లక్ష్యం పూర్తికాదు.

చరిత్ర నాయకులను వారి ప్రసంగాలతో కాదు… వారు చివరి వరుసలో నిలిచిన మనిషికి చేసిన న్యాయంతో గుర్తుంచుకుంటుంది. బీసీల ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పిన రోజే సామాజిక న్యాయం పరిపూర్ణమవుతుంది. అప్పటివరకు ఈ ప్రశ్న ఆగదు. ప్రజాస్వామ్యం అడుగుతూనే ఉంటుంది… రాజ్యాంగం గుర్తు చేస్తూనే ఉంటుంది.

దుండ్ర కుమారస్వామి
బీ ఫార్మ్, ఎంఎస్, ఎల్ఎల్ బీ
జాతీయ బీసీ దళ్ అధ్యక్షుడు
హైకోర్టు అడ్వొకేట్
9959912341